9. Sınıf V. Ünite II. Ders
İslamiyetin Doğuşu ve Yayılışı
610 yılında Hira Mağarasında Hz. Muhammed ile vahiy meleği olan Cebrail buluşmuş ve Kuran ayetleri bu vakitten itibaren parça parça inmeye başlamıştır.
Kanıt Sorgulama
1) Kanıt 1’deki görseli inceleyiniz. Sizce Hira Mağarasını İslam tarihi açısından önemli kılan nedir?
2) Hira Mağarasının geçmişten günümüze öneminin değişip değişmediği hakkında neler söyleyebilirsiniz?
2) Sizce Hz. Peygamberin Bizans İmparatoruna bu mektubu göndermesinin sebebi ne olabilir? |
“Bismillâhirrahmânirrahîm. Allah’ın kulu ve peygamberi Muhammed’den Bizans İmparatoru Herakleios’a. Hidayete uyanlara selâm olsun. Seni İslâm’a çağırıyorum. İslâm’ı kabul et ki kurtuluşa eresin ve Allah da ecrini iki kat versin. Eğer kabul etmezsen halkın (erîsiyyîn) günahını sen çekersin. ‘Ey Ehl-i kitap! Sizinle bizim aramızda müşterek olan söze geliniz: Sadece Allah’a kulluk edelim ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayalım. Allah’ı bırakıp da kimimiz kimimizi ilâhlaştırmasın. Eğer yüz çevirirlerse, şahit olun, biz müslümanız deyiniz’(Âl-i İmrân 3/64)” Kanıt 3
Bi’setin 11. Yılında Akabe mevkiinde İslamiyetle şereflenen altı Medineli, bir sene sonra aynı yerde buluşacaklarına dair Resul-i Ekrem Efendimize söz vermişlerdi. İlk görüşmelerinin üzerinden bir sene geçip hac mevsimi gelince, İçlerinde bir sene önce İslamla şereflenmiş bulunan altı kişinin de bulunduğu Medineli 12 kişilik bir kafile Mekke’ye çıkıp geldi. Akabe denen küçük ve dar vadide bir gece vakti, gizlice Resul-i Ekrem’le buluşarak görüştüler. Bu görüşme sonunda da:
- a) Allah’a hiçbir şeyi eş ve ortak koşmamak,
- b) Hırsızlık yapmamak,
- c) Zinada bulunmamak,
- d) Çocuklarını öldürmemek,
- e) Kimseye iftira etmemek,
- f) Hiçbir hayırlı işe karşı çıkmamak,
üzere Peygamber Efendimize biat ettiler.
(Bi’setin: Bi’set Arapça bir kelime olup “gönderme” demektir. 610 M.’de Mekke civarındaki Nur Dağındaki Hira Mağarasında, Cibril tarafından İslam Peygamberi Muhammed’e Kuran-ı Kerim’in ilk ayetleri inmesiyle, Peygamberin tüm dünyaya gönderilmesidir.)
Taberi, Tarih, c. 2, s. 235
Kanıt Sorgulama
1)Kanıt 3’ü inceleyiniz. Akabe Biatını kimler gerçekleştirmiş?
2) Kanıt 3’den hareketle İslamiyet’in yayılışı hakkında neler söyleyebilirsiniz?
3) akabe Biatlarının gece vakti ve gizlice yapılmış olmasının sebebi sizce ne olabilir? Bu durum İslamiyet’in yayılışı hakkında neyi ifade etmektedir?
4) Biatta verilen sözlerin içeriğine baktığınızda İslamiyet Öncesine ait dini ve toplumsal yapıdaki neler değiştirilmek istenmiştir.
Kanıt 4
Hicret (622)
Kanıt Sorgulama
1) Kanıt 4’ü inceleyiniz. Hicret ile gerçekleşen göç nereden nereye olmuştur?
2) Haritayı incelediğinizde Hicret için farklı bir yolun kullanılma sebebi sizce ne olabilir?
3) Akabe Biatları ile birlikte Medinelilerin İslamiyet’i kabul etmesinin Hicret’e nasıl bir etkisi olmuştur?
4) Mekkelilerin İslamiyet’e ve Müslümanlara karşı tutumunun hicrette bir etkisi var mıdır? Neden?
Kanıt 5
Medine Sözleşmesi
- Bu metin, Rasulullah tarafından Kureyşli ve Yesribli Müslümanlar ile bunlara tabi olanlar ve onlarla birlikte cihat edenler için düzenlenmiştir.
- Allah’tan hakkıyla korkan müminler, birbirlerine saldıranlara, haksızlık yapanlara, bir hakka tecavüz edenlere veya inananlar arasında kargaşa çıkaranlara karşı olacaktır. Bu kimse onlardan birinin çocuğu bile olsa ona ayrıcalık tanınmayacaktır.
- Yahudilerden, Müslümanlara tabi olanlar zulme uğramayacaklar ve Müslümanlar aleyhinde işbirliği yapmadıkça yardım ve gözetime hak kazanacaklardır.
- Bu sözleşmeyi kabul eden, Allah’a ve Ahiret gününe inanan bir müminin bir katile yardım ve yataklık etmesi helal değildir. Kim ona yardım ve yataklık ederse Kıyamet günü, Allah’ın lanet ve gazabına uğrayacaktır ve o gün kendisinden bir tazminat ya da taviz kabul edilmeyecektir.
- …Yahudilerin dinleri de Müslümanların dinleri de kendilerinedir! Kim bir başkasına haksızlık eder ya da bir suç işlerse sadece kendine ve aile bireylerine zarar vermiş olacaktır.
- … Kurallara tam olarak uyulacak ve aykırı bir davranışta bulunulmayacaktır.
- Bu belge, haksız bir fiil ya da suç işleyen kişinin cezalandırılmasına engel değildir. Cihad amacıyla evinden çıkan kişi de şehirde kalan kişi de emniyettedir. Ancak haksız bir fiil ya da suç işlemesi durumu bu korumanın dışındadır. Allah ve Rasulü, bu maddelere tam bir titizlikle uyan kimselerin yardımcısıdır.
El-Mağlus, 2012, s.181-182
Kanıt Sorgulama
1) Kanıt 5’e göre Medine Sözleşmesi kimler için düzenlenmiştir?
2) Kanıt 5’ten hareketle nasıl bir toplum düzeni oluşturulmaya çalışılmıştır?
3) İmzalanan sözleşmenin tarafları arasında Medine Sözleşmesi nasıl bir etki oluşturulmuştur?
BEDİR SAVAŞI
Ebû Süfyan’ın kervanının Mekke’ye ulaştığı haberi geldi. Ebu Süfyan müşriklere bir haber göndererek, “Siz kervanınızı korumak için harekete geçtiniz. Artık savaşmadan geri dönünüz” dedi. Ancak geri dönmek için arzulu olanlar olduysa da savaşma kararı alanlar çoğunluktaydı. Ebû Cehil, “Müslümanları öldürmeye bile lüzum yoktur. Ellerini bağlayıp onları tekrar Mekke’ye götüreceğiz ve böylece İslâm da bitecek” diyordu.
İbnü’l- Esir
Kanıt 6
“Hz. Enes radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm, kendisine Ebu Süfyan’ın gelmekte olduğu haber verilince, ashabıyla istişare etti. Önce Ebu Bekr radıyallahu anh konuştu. Ondan yüzün çevirdi (iltifat etmedi). Sonra Hz. Ömer radıyallahu anh konuştu. Ondan da yüzünü çevirdi. Derken sa’d İbnu Ubade radıyallahu anh (Resûlullah’ın maksadını sezerek) ayağa kalktı ve “Ey Allah’ın Resulü, biz (ensariler)i mi kastediyorsunuz? Nefsimi kudret elinde tutan zata yemin ederim, eğer bize bineklerimizi denize sürmemizi emredecek olsanız, mutlaka (gözümüzü kırpmadan) daldırırız. Bize onlara binip Berkı’l-Gımâd’a gitmemizi emretseniz onu da yaparız!” dedi. Bunun üzerine Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm halkı hazırladı. Yola çıktılar ve Bedr’e kadar gelip indiler.”
Müslim, Cihad 83, (1779); Ebu Davud, Cihad 125, (1681)
Kanıt Sorgulama
1) Kanıt 6’ya göre Hz. Muhammed savaş için kimleri yanında istemektedir?
2) Kanıt 6’dan hareketle yeni kurulan İslam Devleti’nde karşılıklı güven tesis edilebilmiş midir? Bu güvende Medinelilerin rolü nedir?
UHUD SAVAŞI
Müşriklerle yapılan ikinci cihad, Uhud dağının eteklerinde cereyan etmiştir. Efendimiz (s.a.v.) mücahidlerin konumunu, Uhud dağını arkasına alacak şekilde belirlemişti. Bu strateji, Uhud dağının mücahidlere arkadan gelecek bir saldırıda siper olması demekti. (Muhammed Hamidullah, okçular tepesine yerleştirdiği mücahidlerle birlikte Rasulülullah’ın (s.a.v.) uyguladığı savaş stratejisinin, kendilerinden dört katı olan düşmana karşı koymalarına imkan verecek nitelikte olduğu tespitini yapmaktadır.)
Tirmizi, Menakıb, Bkz. Muhammed Hamidullah, İslam Peygamberi
|
Kanıt 10 |
Kanıt 11
“O gün müşriklerle karşılaştık. Resulullah (sav) ok atıcılarından müteşekkil [elli kişilik] bir grup askeri ayırıp, başlarına Adullah İbnu Cübeyr (ra)’ı tayin etti. Ve şu tenbihte bulundu. “Hiç bir surette yerinizden ayrılmayın! Hatta bizim onlara galip geldiğimizi görseniz bile yerinizden ayrılmayın. Onların bize galebe çaldıklarını [ve kuşların cesetlerimize üşüştüklerini] görseniz dahi [ben size adam göndermedikçe] bize yardıma gelmeyin.” Müşriklerle karşılaştığımız zaman [Allah onları hezimete uğrattı ve] kaçtılar. Hatta dağa hızla kaçan kadınların eteklerini topladıklarını gördüm. (Ayak bileklerindeki) halkaları bile gözüküyordu. (Bizimkiler) şöyle demeye başlamışlardır “Ganimet, ganimet!” Abdullah İbnu Cübeyr (ra): “Resulullah (sav)’ın size ne söylediğini unuttunuz mu? Yerlerinizi terketmeyin” diye tenbihledi!” dedi ise de (okçular) dinlemediler. [“Vallahi, biz de arkadaşlarımızın yanına gdip, ganimet alacağız” dediler.] Onlar bu emre itiraz edince, yüzleri ters çevrildi, (ne yapacağını bilemeyen şaşkınlara döndüler ve) [mağlup oldular].”
Buhari, Megazi 17, 9, 20, Anlatan: Bera İbnu Azib
Kanıt Sorgulama
1) Hz. Muhammed okçuları neden uyarmıştır?
2) Kanıtlar ışığında Okçular Tepesi’nin Uhud Savaşı sırasındaki stratejik önemi nedir? Savaşın gidişatını nasıl etkilemiştir?
|
Kanıt 12 “ Siz Allah’ın izni ile düşmanlarınızı öldürürken, Allah size olan vaadini yerine getirmiştir. Nihayet öyle bir an geldi ki, arzuladığınız galibiyeti size gösterdikten sonra zaafa ve verilen emir konusunda ihtilafa düştünüz, asi oldunuz. İçinizde dünyayı isteyeniniz de vardı, ahireti isteyeniniz. Sonra Allah sizi denemek için onlara karşı yardımını üzerinizden çekti. Yine de sizi bağışladı. Zaten Allah mü’minere karşı çok lütufkârdır.”
|
Kanıt Sorgulama
1) Mağlubiyetin sebebi olarak kanıt 12’de neye işaret edilmektedir?
2) Mağlubiyet sizce Müslümanları nasıl etkilemiştir?