9. Sınıf III. Ünite III. Ders
ÜNİTE
Orta Çağ’da Dünya
KONU
Orta Çağ’da Askerî Organizasyon Biçimleri ile Toplumların Yaşam Tarzları (Konar-Göçer ve Yerleşik) Arasındaki Bağlantılar
KAZANIM
Orta Çağ’da Asya ve Avrupa’da askerî organizasyon biçimleri ile toplumların yaşam tarzları (konar-göçer ve yerleşik) arasındaki bağlantıları analiz eder.
Asya ve Avrupa’da var olan askerî organizasyon türlerine değinilirken bağımsız ya da ücretli savaşçı toplulukların düzenli ve disiplinli ordulara dönüşmesine de değinilir.
Yerleşik ve konar-göçer toplulukların sosyoekonomik yapıları kazanım bağlamında kısaca ele alınır.
SÜRE
–
Büyük İskender İmparatorluğu
Bu mektup İsa’dan önce 333 yılında İskender ordusunda nakliye eri Symmachos tarafından Megara’da annesi Agariste’ye yazılmıştır:
Bugüne kadar çektiklerim yetmiyormuş gibi, şimdi eve dönmek fikri beni sevindirmiyor. İskender’in ordusunda bir Helen eri olmak, barbarlara hürriyet ve medeniyet götürmek kolay ele geçer bir şeref, bir saadet midir? Buralarda gördüğümüz ihtişama ne derece hayran olursak olalım, Şarkın iç ve dış alem hakkındaki bilgisi Kreon’un dediği gibi ne kadar parlak olursa olsun, hiçbir topluluk içinde kişilerin kanun güvenliği altında istediği gibi yaşadığı Helen topluluğumuzla boy ölçüşemez.
Emin Eliçin, Ansiklopedik Tarih Taraması
Kanıt Sorgulama
- Yukarıdaki mektuba göre İskender hangi amaçlara yönelik sefer düzenlemektedir?
- İskender İmparatorluğu’ndaki Hellen erinin devletine yönelik algısını nasıl açıklarsınız?
- İskender’in mozaiğini inceleyiniz. Savaşta kullanılan askeri teçhizatlar nelerdir?
İskender ile Kral Taksiles
Söylenenlere göre Kral Taksiles Hindistan’ın Mısır kadar geniş bir bölgesine hakimdi. Hem hayvancılık, hem tarım için son derece bereketli bir bölgeydi, Taksiles de akıllı ve bilge biriydi. Gidip İskender’i buldu ve onu kucakladıktan sonra şöyle dedi: “Buraya suyumuzu ya da yemeğimizi almaya gelmediysen, neden savaşıp birbirimizin kanını dökelim? Akıllı insanlar sadece yaşamları için gereken su ve yemek için savaşmalılar. Para ya da toprak denen şeyler geçicidir. Eğer senden daha zenginsem varımı yoğumu vereyim, yok sen daha zenginsen vereceklerini minnetle kabul edeceğim.” Konuşmasından etkilenen İskender ona sağ elini uzattı ve “Bu şekilde konuşarak benimle savaşmaktan kaçınacağını sanıyorsan yanılıyorsun,” dedi. “Seninle basiret ve cömertlik alanında yarışacağız. Bu konuda senden çok daha üstün olduğumu kanıtlamak için sonuna kadar savaşacağım.” Taksiles’in gönderdiği armağanları kabul eden İskender ona daha fazlasını verdi. Anlaşma tamamlandığı sırada kadehini kaldırdı ve ona bin talanton daha armağan etti. Bu davranışı arkadaşlarının hiç hoşuna gitmedi, ama barbarları çok etkiledi ve kendisine bağladı.
Plutarkhos, İskender – Sezar – Paralel Hayatlar
Kanıt Sorgulama
- İskender Kral Taksiles’in hakim olduğu bölgede niçin sefer düzenlemek istemiş olabilir?
- İskender “barbarları” savaşmadan kendisine nasıl bağlamıştır?
Kuzey Wei Hanedanlığı Dönemi-Devlet Adamı Gao Lü (484):
Kuzeyli barbarlar… onların gücü açık alanlarda savaşmaya dayanıyor; zayıflıkları ise setlere saldırmak… Kuzeyli barbarların zayıflıklarını kendi çıkarımıza kullanabilirsek ve böylece güçlerini alt edebilirsek, o zaman sayıları çok olsa bile kapımıza felaket getiremezler ve dibimize sokulsalar bile, topraklarımıza giremezler… Uzun setler inşa etmenin beş faydası olduğunu hesapladım: Hareketli savunma sorununu ortadan kaldıracaktır; göçebeler kuzeyde hayvanlarını otlatabilir, yağmalama ihtiyaçları ortadan kalkar; bir setin tepesinde düşmanı gözetleyebiliriz, böylece artık saldırıyı beklememize gerek kalmaz; sınır savunması konusundaki kaygıları ve gerekli olmadığında savunma kuvvetleri bulundurma gerekliliğini yok eder; ihtiyaç malzemelerinin kolayca taşınmasını sağlar ve böylece yetersizliğin önüne geçer…
Şu anda en iyi planımız, bizi kuzeyli barbarlara karşı koruması için (sınırdaki) garnizonların kuzeyine uzun bir set inşa etme konusunda atalarımızın izinden gitmek olacaktır. Geçici bir işgücü tüketimi gerektirse de, kalıcı faydalar sağlayacaktır. Set bir kez inşa edildi mi yüz nesle hizmet edecektir… Barbarlar gelince savunacak istihkamlar olacak ve orada görevlendirilen askerler onları savunabilecektir. İstihkamlara saldıramayacakları için yağma seferlerinden hiçbir şey elde edemeyeceklerdir. Otlaklarını tüketir tüketmez gideceklerdir, böylece sorun halledilmiş olacak.
Julia Lovell, Çin Seddi – Dünyaya Karşı 3000 Yıl
Kanıt Sorgulama
- Çin devletini savunma hattı yapmaya iten sebepler nelerdir?
- Çin’in savunma stratejisi askeri mücadelelerini nasıl etkilemiş olabilir?