12. Sınıf V. Ünite II. Ders
II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye’nin izlediği siyaset ile savaşın Türkiye üzerindeki ekonomik ve toplumsal etkileri
|
KANIT 26: İsmet İnönü “Son zamanlarda Avrupa’da hüküm sürmekte olan siyasî gerginlik nihayet müteaddit (birçok) milletler arasında harp haline inkılâp etmiş ve böylece harp sahasına ve harp tehlikesine yakın ve hatta uzak memleketler fevkalâde ahval (haller) ve şartlar içinde kalmışlardır. Bu ahval, bilhassa süratli seyri sebebi ile hemen her tarafta Hükümetlerce alınan fevkalâde tedbirlerle karşılanmaktadır. Muhtelif memleketlerde Hükümetlere bu hususta verilen geniş salâhiyetler (yetkiler) zikredilen ahvali en iyi ifade eyleyen alâmetlerdir. Memleketimizin halen Avrupa’da hüküm süren harbin dışında bulunduğu malûmdur. Bununla beraber, millî hayatımızda bu istisnaî ahvalin tesirlerini önlemek ve sair bakımlardan olduğu kadar, iktisadî bakımdan da tahaffuz (korunma) ve tedafüî (müdafaa etme) tedbirler almak zarureti muvacehesindeyiz. (yüzleşmek zorundayız)”
|
|
KANIT 27: Milli Korunma Kanunu, Başbakan Refik Saydam döneminde, 18 Ocak 1940 tarihinde kabul edilerek, 26 Ocak 1940 tarihinde, 3780 sayılı yasa numarası ile yürürlüğe konulmuştur. Kanunun tanımı 1. Maddesi ile verilmiştir: “Fevkalade hallerde Devletin bünyesini İktisat ve Milli müdafaa bakımından takviye maksadıyla İcra Vekilleri Heyetince, bu kanunda gösterilen şekil ve şartlar dairesinde vazife ve salahiyetler verilmiştir.” Bu demektir ki, Kanun ile yukarıda bahsedilen fevkalade hallerde, yani genel veya kısmi seferberlik, devletin bir harbe girmesi olasılığı ve Türkiye Cumhuriyeti’ni de alakalandıran yabancı devletlerarasındaki harp hali durumunda, Bakanlar Kurulu’na sınırsız diyebileceğimiz özel yetkiler verilmiştir.
|
Kanıt 26 ve 27’ye Göre:
- Kanıt 27’ye göre, Milli Koruma Kanunu ne zaman çıkarılmıştır?
- Kanıt 27’ye göre Milli Koruma Kanunu hangi koşullar altında geçerlidir?
- Kanıt 26’ya göre Kanıt 27’de alınan tedbirlerin sebebi nedir?
KANIT 28
1942 Kasımının ilk günlerinde mükelleflerin belirlenmesi çalışmalarıyla başlayan Varlık Vergisi Kanunu, 11 Kasım 1942’de kabul edilerek resmi gazetede yayınlanmış ve 12 Kasım 1942 tarihinde 4305 sayılı kanun ile yürürlüğe girmiştir. Kanun şöyle tanımlanmıştır: “Servet ve kazanç sahiplerinin servetleri ve fevkalâde kazançları üzerinden alınmak ve bir defaya mahsus olmak üzere Varlık Vergisi adıyla bir mükellefiyet tesis edilmiştir .”
İbrahim Mert Öztürk
Kanıt 28’e Göre:
- Varlık Vergisi ne zaman kabul edilmiştir?
- Vergi’nin amacı nedir?
KANIT 29
Kanıtlara Göre:
Karikatürü, gazete haberini ve kanıtı inceleyeniz.
- Gazete haberine göre, toplama kampına sevk edilenlerin sevk sebebi nedir?
- Şükrü Saraçoğlu’nun karikatürdeki durumlara karşı bahsettiği tedbirler nelerdir?