12. Sınıf I. Ünite VIII. Ders

Mondros Ateşkes Anlaşması

Hükümet-i seniyye ile düvel-i mütelife mütarekenamesinin metni resmiyesi

Madde 1)Karadeniz’e geçmek için Çanakkale ve Karadeniz Boğazlarının açılması ve Karadeniz’e geçmenin sağlanması ,Çanakkale ve Karadeniz Boğazlarının müttefikler tarafından işgali

Madde 2)Osmanlı sularındaki bütün torpil tarlaları,torpito ve kovan yerleri ve diğer engellerin yerleri gösterilecek, bunları taramak ve kaldırmak için istenildiği zaman yardım edilecektir.

Madde 3)Karadeniz’deki torpil mevkileri hakkında mevcut bilgi verilecektir.

Madde 4)İtilaf devletlerine ait harp esirleri ile , Ermeni esir ve mevkufları İstanbul’da toplanacak, kayıtsız ve şartsız itilaf hükümetlerine teslim olunacaktır.

Madde 5)Hudutların muhafazası ve iç güvenliğin korunması için lüzumu görülen kuvvetlerden maadasının derhal terhis, iş bu askeri kuvvetlerin miktar ve durumları, Osmanlı Devleti ile müzakere edildikten sonra, müttefikler tarafından kararlaştırılacaktır.

Madde 6)Osmanlı karasularında zabıta ve buna benzer hususlar için kullanılacak küçük gemiler müstesna olmak üzere, Osmanlı sularında veya Osmanlı Devleti tarafından işgal edilen sularda bulunan bütün savaş gemileri gösterilecek,Osmanlı limanlarında mevkuf bulundurulacak.

Madde 7)Müttefikler, emniyetlerini tehdit edecek durum zuhurunda herhangi bir stratejik noktayı işgal hakkını haiz olacaklardır.

Madde 8)Bugün Osmanlı işgali altında bulunan bütün liman ve demiryollarından itilaf devletleri tarafından istifade edilmesi ve itilaf devletleri ile savaş halinde bulunan devletlere kapatılması, Osmanlı gemileri de ticaret ve ordunun terhis hususlarında benzer şartlar içinde faydalanacaklardır.

Madde 9)İtilaf devletlerine Osmanlı tersane ve limanlarında bütün gemilerin tamirleri için kolaylık gösterilecektir.Madde 10)Toros tünellerinin müttefikler tarafından işgali.

Madde 11)İran kuzeybatısında ve Güney Kafkasya’daki Osmanlı kuvvetlerinin derhal savaştan evvelki hudut gerisine alınması hususunda evvelce verilen emir icra edilecektir.Güney Kafkasya’nın evvelce Osmanlı kuvvetleri tarafından boşaltılması emredildiğinden, kalan kısmı müttefikler tarafından mahalli durum tetkik edilerek istenilirse boşaltılacaktır.

Madde 12)Hükümet muhabereleri müstesna olmak üzere, telsiz,telgraf ve kabloların itilaf memurları tarafından murakabesi .

Madde 13)Bahri, askeri ve ticari madde ve malzemenin tahrip edilmemesi.

Madde 14)Memleketin ihtiyacı sağlandıktan sonra kalan kömür, akaryakıt ve deniz levazımının Türkiye kaynaklarından satın alınması için kolaylık getirilmesi(adı geçen maddelerden hiçbiri ihraç olunmayacaktır)

Madde 15)Bütün demiryollarına itilaf murakabe subayları memur edilecektir.Bunların arasında bugün Osmanlı Devleti’nin murakabesi altında bulunan Güney Kafkasya demir yolları serbest ve tam olarak itilaf memurlarının iradesi altına konacaktır.Ahalinin ihtiyacı dikkate alınacaktır.İş bu maddede Batum’ un işgali dahildir.Osmanlı Devleti Bakü’nün işgaline itiraz etmeyecektir.

Madde 16)Hicaz, Asir ve Yemen’de , Suriye ve Irak’ta bulunan birlikler en yakın itilaf komutanına teslim olunacaktır ve Kilikya’daki kuvvetlerin muhafazası için lüzumlu olandan maadası 5. maddenin şartlarına göre geri çekileceklerdir.

Madde 17)Trablus’ta e Bingazi’ de bulunan Osmanlı subayları en yakın İtalya birliklerine teslim olunacaklardır.Teslim olmadıkları takdirde Osmanlı hükümeti muhabere ve yardımı kesmeyi taahhüt eder.

Madde 18)Mısrata dahil olduğu halde Trablus ve Bingazi’de işgal edilen limanların en yakın itilaf muhafaza birliğine teslimi.

Madde 19)Alman, Avusturya deniz, kara subayları ve sivil memurları ve teb’asının bir ay içinde uzak olanların bir aydan sonra mümkün olan en kısa zamanda Osmanlı memleketini terk etmeleri.

Madde 20)Terhis edilecek Osmanlı kuvvetlerine ait teçhizat,silah, cephane ve nakil vasıtalarının kullanma talimatına riayet olunacaktır.

Madde 21)Müttefiklerin menfaatlerini korumak için iaşe nezareti yanında itilaf temsilcileri bulunacak ve kendilerine bu hususta lüzum görülecek bütün bilgiler verilecektir.

Madde 22)Osmanlı Harp esirleri itilaf devletleri yanında muhafaza edilecek. Sivil harp esirleri ile , askerlik çağı dışında olanların tahliyeleri dikkate alınacaktır.

Madde 23)Osmanlı Devleti merkezi hükümetle bütün ilişkileri kesecektir.

Madde 24)Altı vilayette karışıklık zuhurunda bu vilayetlerin herhangi bir kısmını işgal hakkı itilaf devletleri muhafaza ederler.

Madde 25)Müttefiklerle Osmanlı Devleti arasındaki savaş 1918 yılı Ekim ayının 31’inci günü ortalama mahalli saat ile öğle vakti sona erecektir.

İmzalar: Arthur Galthorpe,H. Rauf , Reşat Hikmet , Sadullah.

Nihat Erim,Devletlerarası Hukuku ve Siyasi Tarih Metinleri (Osmanlı İmparatorluğu Anlaşmaları)C. 1. , TTK, Ankara 1953 , ,s. 521-524. ,İkdam, 3 Kasım 1918 ,s.1.(sadeleştirilmiştir. )

Kanıt Sorgulama

• Mondros Mütarekesinin 7. maddesi ile mütareke sonrası yapılan işgaller arasında nasıl bir bağ olabilir değerlendiriniz?
• 5. maddenin yazılış amacı ne olabilir değerlendiriniz?

Madde 10, 12 ve 15’ten hareketle;

• Bu maddelerin ortak özelliği nedir?
• Bu maddeler yazılırken ne amaçlanmıştır?
• 3. Kazanımın 58. kanıtından hareketle Madde 24 ile Ermenilerin yaşadığı vilayetler arasında nasıl bir ilişki vardır?