12. Sınıf I. Ünite II. Ders

Kazanım

20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti’nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu analiz eder.

İkinci Meşrutiyet

Kanıt 1

İttihat ve Terakki  örgütü Abdülhamit’in istibdat rejimine karşı mücadele ediyordu. 1908 Temmuzunda Abdülhamit’e karşı yapılan toplantı ve mitingler bütün Rumeli’yi sardı. 400 kişilik çetesiyle birlikte kolağası Niyazi Bey , Resne’de  dağa çıktı. 23 Temmuz 1908 günü İttihat ve Terakki Manastır’da hürriyet ilân etti. Aynı günün gecesi Abdülhamit Kanun-u Esasîyi yeniden yürürlüğe koydu ve böylece İkinci Meşrutîyet ilân edilmiş oldu.

Bülent Tanör, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, Yapı Kredi Yayınları,İstanbul 2016. , s.146-147

Kanıt 2

1907 yılında İttihat ve Terakki  meşrutiyetin ilanına yönelik faaliyetlerine hız verdi.Güvenlik güçlerine yönelik suikastlar düzenlemeye başladı. Abdülhamit’in asayişi sağlamak üzere bölgeye gönderdiği Şemşi Paşa , İttihatçıların fedaisi Teğmen Atıf Bey tarafından öldürüldü. 9 Haziran 1908’de İngiltere ve Rusya’nın  Reval ‘de aldıkları Makedonya için reform istekleri  İttihat ve Terakki tarafından Rumeli’nin elden çıkacağı şeklinde algılanması Enver , Niyazi ve Eyüp Sabri  beylerin dağa çıkmasına sebep oldu.

Vahdettin Engin, ”Osmanlı İmparatorluğu’nun Devamlılık ve Modernleşme Mücadelesi:Türkiye Cumhuriyeti’nin Tarihi Temelleri” Cemil Öztürk (Ed.) ,Türk İnkılap Tarihi,içinde,Pegem Akademi, Ankara 2017, s. 71.

Kanıt Sorgulama

1-) Kanıt 1 den hareketle II. Meşrutiyet’in ilanına sebep olan olay nedir?
2-) Kanıt 2 ve 4’ten hareketle Reval Görüşmeleri’ni İttihat ve Terakki nasıl değerlendirmiştir?
3-) İttihat ve Terakki’nin II. Meşrutiyet’in ilanındaki tesiri nedir?
4-) Reval görüşmelerinin Meşrutiyet ilanındaki etkisi nedir?
5-) Kanıt 1, 2, 3 ve 4’ten hareketle II. Meşrutiyet öncesi siyasal gelişmeler nelerdir?

Kanıt 5

Ortalık şöyle fena, böyle müzebzeb(bozuk) işler, Ah o Yıldız’daki baykuş ölüvermezse eğer, Akıbet çok kötü … “

Kanıt 6

“Padişah resmi yasaktı. Oturduğu Yıldız tepesinin adı da yasak. Göktekinin şiirde ve nesirde Arapça ve Farsçası kullanmalıydı. Nüfus tezkerelerindeki “Hamid” adları benim küçüklüğümde “Hâmid’e değişti. Nasıl ki Reşad veliahdın da adı olduğu için kardeşiminkinin sonradan Neşet’e çevrildiğini biliyorum. Semtimizden biri[nin] veliaht Reşad Efendiye mürekkep sattığı için uzaklara sürülmüş olduğunu fısıltılardan sezmiştim.“

Falih Rıfkı Atay, Batış Yılları,Pozitif Yayınları,İstanbul  2012, s. 11

Kanıt 7

Almanya sefiri Baron Marschall her şeyden evvel tayinatın(erzakların) muntazaman(düzenli)  verilmesi lüzumunu imparator namına Sultan Abdülhamid’e söylemiş ve bu maksatla Bab-ı Âli’ye müteaddid (pek çok kere) iradeler tebliğ olunmuştu…….. Esasen Rumeli’deki harekata ordunun iltihakı(katılması) maaşatın(maaşların) uzun müddet verilmeyerek zabitan(subaylar) ve efradın zaruret(yoksulluk) içinde kalmalarından tevellüt ettiği(doğduğu) malumdur.

Tahsin Paşa, Tahsin Paşa’nın Yıldız Hatıraları Sultan Abdülhamid, Boğaziçi Yayınları,İstanbul 2008. , s.248.

Kanıt Sorgulama

1-) Kanıt 5’ten hareketle Sultan Abdülhamit devrinde yazılan bu mısranın içeriği nedir?
2-) Kanıt 6 da çocukların isimlerinin padişah ve akrabalarıyla aynı olduğu için değiştirilmesi ve şehzadeye mürekkep satan birinin sürgüne gönderilmesi neyin göstergesidir?
3-) Kanıt 7’de Tahsin Paşa’nın aktarımından hareketle Meşrutiyet ilanından önceki dönemde yaşayan devlet memurlarının gelir durumu ve ailelerinin çektiği sıkıntılar nelerdir?
4-) Kanıt 6 ve 7′ de yer alan bilgilerden hareketle meşrutiyet öncesi dönemde sosyal durum nasıldır?